Gebze'de Kasten Yaralama Suçu: Şikâyet, Uzlaşma ve Ceza
Bir kavga, darp veya "elini kaldırma" olayının ardından "şikâyetçi olsam ne olur, ceza var mı, uzlaşırsak dava düşer mi?" soruları gelir. Kasten yaralama, Türk Ceza Kanunu'nun en sık uygulanan suçlarından biridir ve çoğu hâlde uzlaşmaya tabidir. Bu yazıda basit ve nitelikli yaralamanın farkını, şikâyet süresini, uzlaşma sürecini ve Gebze'deki işleyişi açıklıyoruz.
| Durum | Ceza | Takip |
|---|---|---|
| Basit tıbbi müdahale ile giderilebilir (m.86/2) | 4 ay–1 yıl | Şikâyete bağlı (6 ay) |
| Temel kasten yaralama (m.86/1) | 1–3 yıl | Duruma göre |
| Nitelikli hâl (m.86/3: eş, çocuk, silah) | Artırımlı | Resen (şikâyet aranmaz) |
| Kemik kırığı / organ kaybı (m.87) | Kademeli artış | Resen |
Kasten Yaralama Nedir?
TCK m.86'ya göre bir kişinin vücuduna acı veren, sağlığını ya da algılama yeteneğini bozan her davranış kasten yaralamadır. Yumruk, tokat, itme sonucu düşme, kesici-delici aletle veya sopayla vurma bu kapsamdadır. Temel cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir.
Basit Yaralama mı, Nitelikli Yaralama mı?
Cezayı ve şikâyet rejimini belirleyen ayrım burasıdır:
- Basit tıbbi müdahale (BTM) ile giderilebilir yaralama (m.86/2): Yara hafifse (örneğin basit sıyrık, ödem, küçük kesik) ceza dört aydan bir yıla kadardır ve suç şikâyete bağlıdır.
- Nitelikli hâller (m.86/3): Fiil eşe, anne-babaya, çocuğa karşı, silah/bıçakla, canavarca hisle veya kamu görevlisine karşı işlenirse ceza artırılır ve suç resen (şikâyetsiz) soruşturulur.
- Neticesi sebebiyle ağırlaşan yaralama (m.87): Kemik kırığı, organ/duyu kaybı, sürekli iz, çocuğun düşmesi gibi ağır sonuçlarda ceza kademeli olarak yükselir.
Yaranın "basit tıbbi müdahale ile giderilebilir" olup olmadığını hastane raporu ve gerektiğinde Adli Tıp belirler; bu tespit dosyanın kaderini değiştirir.
Şikâyet Süresi: 6 Ay
Şikâyete bağlı yaralamada (basit yaralama, eşler arası basit yaralama hariç), mağdur fiili ve failini öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunmalıdır. Bu süre kaçırılırsa soruşturma yapılamaz. Resen soruşturulan nitelikli hâllerde ise şikâyet süresi aranmaz; savcılık kendiliğinden harekete geçer.
Uzlaşma: Dava Düşer mi?
Basit (şikâyete bağlı) kasten yaralama, CMK m.253 uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Soruşturma aşamasında dosya önce uzlaştırmacıya gönderilir. Taraflar bir bedel veya özür üzerinde anlaşırsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; yani dava açılmaz. Uzlaşma sağlanamazsa dosya asliye ceza mahkemesine gider. Uzlaşma; failin sabıka almasını önlediği, mağdurun ise mağduriyetini hızlıca giderdiği için iki taraf için de sıklıkla tercih edilir. Sanığın savunma hakları için bu rehbere bakabilirsiniz.
Kendimi Savunurken Yaraladım: Meşru Müdafaa
Saldırıya uğrayıp kendinizi korurken karşı tarafı yaraladıysanız, TCK m.25 kapsamında meşru müdafaadan yararlanabilir ve ceza almayabilirsiniz. Ancak savunmanın saldırıyla orantılı olması gerekir; sınırın aşılması hâlinde ceza indirimli uygulanır. Ayrıntı için meşru müdafaa yazımızı okuyun.
HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası
Mahkeme, sabıkasız sanık hakkında ve belirli şartlarla cezayı hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), erteleme veya adli para cezasına çevirme yollarına başvurabilir. HAGB'de hüküm açıklanmaz ve beş yıl denetim öngörülür; bu sürede yeni bir kasıtlı suç işlenmezse dava düşer. Ayrıntı için HAGB yazımıza bakın.
Gebze'de Süreç Nasıl İşler?
Şikâyet, Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı'na veya en yakın karakola verilir; soruşturma savcılıkça yürütülür ve dava Gebze Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülür. İlk 6 aylık şikâyet süresini kaçırmamak ve hastane raporunu ilk günden almak kritik önemdedir. Gözaltı veya ifade söz konusuysa gözaltı-ifade rehberimize göz atın.
Resmi Kaynaklar
Türk Ceza Kanunu (5237), CMK (5271) ve Gebze Adliyesi.
Sıkça Sorulan Sorular
Basit yaralamada şikâyetten vazgeçersem dava düşer mi?
Evet. Basit (şikâyete bağlı) kasten yaralamada şikâyetten vazgeçme veya uzlaşma sağlanması hâlinde soruşturma/dava sona erer. Ancak fiil eşe, çocuğa, silahla veya kamu görevlisine karşı işlenmişse suç resen soruşturulur ve vazgeçme davayı düşürmez.
Kasten yaralamada şikâyet süresi ne kadar?
Şikâyete bağlı yaralamada, fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 aydır. Bu süre içinde savcılığa veya karakola başvurmanız gerekir. Resen soruşturulan nitelikli hâllerde şikâyet süresi aranmaz.
Uzlaşma sabıka kaydı bırakır mı?
Hayır. Uzlaşma sağlanıp kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğinde mahkûmiyet oluşmaz; dolayısıyla adli sicil (sabıka) kaydı doğmaz.
Yaralama Dosyanız İçin Ceza Avukatı Desteği
AV. AYŞENUR AVCI HUKUK BÜROSU — Gebze'de kasten yaralama, uzlaşma ve ceza savunmasında yanınızdayız.
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Somut durumunuz için bir avukat ile görüşünüz.