Gebze'de İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

İşçilerin en çok yanıldığı konu budur: "İstifa edersem kıdem tazminatımı alamam." Kural olarak bu doğrudur; ancak önemli istisnalar vardır. Bazı hâllerde işten kendi isteğinizle ayrılsanız bile kıdem tazminatına hak kazanırsınız. Bu yazıda istifa hâlinde kıdem ve ihbar tazminatının ne olacağını, hangi durumlarda "haklı fesih" sayılıp tazminat alabileceğinizi ve Gebze'deki dava sürecini anlatıyoruz.

* İşçi, ihbar önelini kullanmadan ayrılırsa işverene ihbar tazminatı ödeyebilir.

Genel Kural: İstifada Kıdem Yoktur

İş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın kendi isteğiyle fesheden (istifa eden) işçi, kural olarak kıdem tazminatı alamaz. Üstelik istifa ederken kanuni ihbar öneline (kıdeme göre 2-8 hafta) uymazsanız, işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda bile kalabilirsiniz. Bu yüzden istifa kararı, gerekçesi doğru kurgulanmadan verilmemelidir.

İstisna: Haklı Nedenle Fesih (İş K. m.24)

İşçi, İş Kanunu m.24'te sayılan hâllerde sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir. Bu "istifa" gibi görünse de hukuken haklı fesihtir ve işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Başlıca haklı fesih sebepleri:

• Ücretin ödenmemesi veya eksik ödenmesi (maaş, fazla mesai, prim, ikramiye),
• Sigorta priminin hiç veya düşük ücretten yatırılması,
• Mobbing, hakaret, tehdit, cinsel taciz gibi kişilik haklarına saldırı,
• Çalışma koşullarının işçi aleyhine esaslı değiştirilmesi (görev/yer/ücret),
• Sağlığı tehdit eden koşullar, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmaması.

Bu hâllerde fesih, sebebin öğrenilmesinden itibaren 6 iş günü içinde ve mümkünse yazılı, gerekçeli bir bildirimle yapılmalıdır. Fesih gerekçesini net yazmak, davada belirleyici olur. Haklı fesih detayları için bu yazımıza bakın.

Evlilik, Askerlik ve Emeklilik Halleri

İstisnalar bunlarla da sınırlı değildir. Aşağıdaki hâllerde işçi ayrılsa dahi kıdem tazminatı alır:

• Kadın işçinin evlenmesi: Evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde evlilik gerekçesiyle ayrılırsa kıdem tazminatına hak kazanır.
• Erkek işçinin askerlik görevi: Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılan işçi kıdem alır.
• Emeklilik (yaşlılık aylığı) veya prim gün/sayısını doldurma: Emekliliğe hak kazanan ya da 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günü şartını (SGK'dan alınacak yazıyla) tamamlayan işçi ayrılırsa kıdem tazminatı alır.

Baskıyla Alınan İstifa Dilekçesi Geçerli mi?

Uygulamada işveren, tazminat ödememek için işçiye boş veya matbu istifa dilekçesi imzalatabilir. Yargıtay, işçinin gerçek iradesini araştırır: Kıdem/ihbar tazminatı hakkı doğmuşken işçinin bunlardan vazgeçerek "istifa" etmesi hayatın olağan akışına aykırı görülür. Baskı, hile veya tarih/gerekçe boş bırakılarak alınan istifanın geçersiz sayıldığı; işçinin yine de tazminata hak kazandığı kararlar vardır. Bu nedenle imzaladığınız her belgenin bir örneğini saklayın.

Gebze'de İşçi Alacağı Dava Süreci

Kıdem, ihbar, fazla mesai ve diğer işçi alacakları için dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur (dava şartı). Anlaşma olmazsa son tutanakla birlikte Gebze/Kocaeli İş Mahkemesi'nde dava açılır. Kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı 5 yıldır. Alacaklarınızı ve süreci hesaplamak için kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı yazılarımıza, kapsamlı destek için Gebze İş Hukuku Avukatı sayfamıza bakın.

Resmi Kaynaklar

İş Kanunu (4857), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Gebze Adliyesi.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Somut durumunuz için bir avukat ile görüşünüz.