Gebze'de Kod 29 ile İşten Çıkarma ve İşçinin Hakları
SGK çıkış bildiriminde "Kod 29" görmek, işçi için ağır sonuçlar doğurabilen bir durumdur. Bu kod, işverenin işçiyi "ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık" gerekçesiyle tazminatsız çıkardığını gösterir. Ancak bu kod tek başına haklı feshi ispatlamaz. Bu yazıda Kod 29'un ne anlama geldiğini, işçinin haklarını ve itiraz yolunu anlatıyoruz.
| Sonuç | İşveren Haklıysa | İspatlayamazsa |
|---|---|---|
| Kıdem / ihbar tazminatı | Yok | Var |
| İşsizlik maaşı | Alınamaz | Kod düzeltilince alınır |
| İşe iade | — | Şartları varsa var |
Kod 29 Ne Demek?
Kod 29, İş Kanunu'nun 25/II. maddesine dayanan, "işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller nedeniyle derhal feshi" anlamına gelen SGK işten çıkış kodudur. İşveren; hırsızlık, güveni kötüye kullanma, işyerinde ciddi disiplinsizlik, doğruluğa aykırı davranış gibi gerekçelerle bu kodu kullanır ve kıdem ile ihbar tazminatı ödemeden iş sözleşmesini feshettiğini beyan eder.
Kod 29'un İşçiye Etkileri
- İşveren haklıysa: kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez.
- İşçi kusurlu sayıldığından kural olarak işsizlik ödeneği (maaşı) alınamaz.
- Kod, işçinin sonraki iş başvurularında olumsuz algılanabildiği için damgalayıcı etki yaratır.
Bu ağır sonuçlar nedeniyle Kod 29 çoğu zaman haksız yere ve baskı aracı olarak kullanılır; oysa işçinin bunlara itiraz hakkı vardır.
İspat Yükü İşverendedir
Kritik nokta budur: Feshin haklı olduğunu ispat yükü işverendedir. Yargıtay, soyut ve genel ifadelerle (örneğin "güveni kötüye kullandı") yapılan feshi kabul etmez; işverenin somut olay, tarih, tanık ve belge ile iddiasını kanıtlaması gerekir. İşveren bunu ispatlayamazsa fesih haksız sayılır ve işçi haklarına kavuşur.
Haksız Kod 29'da İşçi Neler İsteyebilir?
- Kıdem ve ihbar tazminatı,
- Şartları varsa (30+ işçi, 6 aylık kıdem, belirsiz süreli sözleşme) işe iade ve buna bağlı boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatı,
- Ödenmemiş ücret, fazla mesai, yıllık izin alacakları,
- Kodun düzeltilmesiyle birlikte işsizlik ödeneğine hak kazanma.
İşe iade şartları için işe iade davası açma şartları yazımıza, haklı fesih ayrımı için haklı nedenle fesih yazımıza bakabilirsiniz.
Süre ve Dava Süreci
İşçi alacakları ve işe iade için önce arabuluculuk zorunludur. İşe iade talebinde, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır; bu süre işe iadede hak düşürücüdür. Kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı 5 yıldır. Anlaşma olmazsa dava Gebze/Kocaeli İş Mahkemesi'nde görülür. Alacak sürecinin genel işleyişi için işçi alacakları dava süreci yazımıza bakın.
Gebze'de Kod 29 Uyuşmazlıkları
Gebze ve GOSB'daki fabrikaların yoğunluğu nedeniyle Kod 29 uyuşmazlıkları bölgede sık görülür. İşten çıkarıldığınızda çıkış kodunuzu (e-Devlet üzerinden) kontrol edin ve belgelerinizi saklayın. Kapsamlı destek için Gebze İş Hukuku Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Resmi Kaynaklar
İş Kanunu (4857), İŞKUR ve Gebze Adliyesi.
Sıkça Sorulan Sorular
Kod 29 ile çıkarıldım, tazminat ve işsizlik maaşı alamaz mıyım?
İşveren m.25/II'ye dayanan feshi somut delille ispatlayamazsa fesih haksız sayılır; bu durumda kıdem-ihbar tazminatına, şartları varsa işe iadeye ve kodun düzeltilmesiyle işsizlik ödeneğine hak kazanırsınız. İspat yükü işverendedir.
İşveren Kod 29'u nasıl ispatlamak zorunda?
Yargıtay soyut iddiaları kabul etmez; işverenin fesih sebebini somut olay, tarih, tanık ve belgeyle kanıtlaması gerekir. Aksi hâlde fesih haksız kabul edilir.
Kod 29'a karşı ne kadar sürede harekete geçmeliyim?
İşe iade talep edecekseniz, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir; bu süre hak düşürücüdür. Kıdem-ihbar tazminatında zamanaşımı 5 yıldır.
Kod 29 ve İşçi Haklarınız İçin
AV. AYŞENUR AVCI HUKUK BÜROSU — Gebze ve GOSB'da kod 29, işe iade ve işçi alacakları.
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Somut durumunuz için bir avukat ile görüşünüz.